شرکت های تجاری و شرکت های مدنی در یک نگاه

بعد از تشریح مفصل ویژگی های شخصیت حقیقی و حقوقی و بیان مزایای ثبت شرکت در نوشتارهای پیشین، اکنون قصد داریم به معرفی انواع شرکت ها،شرکت های مدنی و شرکت های تجاری و بیان شباهت ها و تفاوت های آن ها بپردازیم.

“زمانی که افراد تصمیم می گیرند با تجمیع سرمایه و تخصص، با یکدیگر در قالب و ساختاری قانونی به فعالیت بپردازند، جهت برخورداری از حمایت های قانونی در اولین گام اقدام به ثبت شرکت می نمایند. ”

این تعریفی است که اکثر مردم از مفهوم”شرکت” دارند. برای شرکت، تعاریف بیشماری وجود دارد. اما دقیق ترین تعریف از نظر مفهوم حقوقی با مراجعه به مندرجات مواد قانون مدنی و تجارت ایران به دست می آید: “شرکت از اجتماع دو یا چند نفر به صورت شریک، سهامدار یا موسس (عضو) در قالب یک قرارداد رسمی تشکیل می شود. این افراد در راستای رسیدن به اهداف مشترکشان (تقسیم سود حاصل از سرمایه گذاری) به فعالیت می پردازند.

از دید قانونگذار با توجه به نوع شراکت و ضوابط حاکم بر آنها دو نوع شرکت وجود دارد:

۱. شرکت های مدنی: اجتماع حقوق مالکین متعدد در شی ای واحد به نحو اشاعه را گویند.
۲. “شرکت” های تجاری: نوعی از شرکت عقدی است که به موجب قوانین تجارت ایجاد می گردد و یا تاسیس حقوقی که در آن چند شخص حقیقی یا حقوقی سرمایه خود را در میان می گذارند تا پس از انجام عملیاتی از منافع آن متمتع گردند.

طبقه بندی شرکت های تجاری

طبقه بندی های متنوعی برای شرکت های تجاری وجود دارد. از شناخته شده ترین آنها طبقه بندی ای است که ماده ۲۰ قانون تجارت ارائه داده است. در این طبقه بندی، شرکت های تجاری به هفت قالب زیر تقسیم بندی می شوند:

۱- شرکت با مسئولیت محدود
۲- شرکت سهامی
۳- شرکت تضامنی
۴- شرکت نسبی
۵- شرکت مختلط سهامی
۶- شرکت تعاونی
۷- شرکت مختلط غیرسهامی

برای آشنایی بیشتر با این هفت نوع شرکت، می توانید
مطلب “تعریف انواع شرکت های تجاری” را در وبسایت آسان ثبت مطالعه نمایید.

نوع دیگری از طبقه بندی، حسب روابط شرکا با یکدیگر و در قبال اشخاص ثالث است. در این طبقه بندی شرکت ها به چهار دسته یا گروه تقسیم می شوند.

۱- شرکت هایی که مسئولیت شرکا فقط محدود به سرمایه بوده و اضافه بر آن شرکا به هیچ وجه مسئولیتی ندارند. مانند شرکت سهامی و شرکت با مسئولیت محدود.
۲- شرکت هایی که شرکا در قبال طلب کاران و اشخاص ثالث، ضمانت هم دارند مثل شرکت های تضامنی و نسبی.
۳- شرکت هایی که از امتزاج دو قسم شرکت فوق تشکیل می شوند. مانند شرکت های مختلط.
۴- شرکت های تعاونی تولید و مصرف که سود دهی و میزان سرمایه در آنها زیاد مطرح نیست و به جهت رفاه حال شرکا و امور تعاون تشکیل می شود.

در طبقه بندی دیگر، شرکت های تجاری در سه گروه قرار می گیرند.

۱- شرکت هایی که شخصیت و ضمانت شرکا در آنها عامل تعیین کننده است.
۲- شرکت هایی که تعداد شرکا در آن دخالت دارد، مانند شرکت های تعاونی
۳- شرکت های قسم ۱ و ۲ با یکدیگر ممزوج شده و تشکیل شرکت های مختلط را می دهند.

تفاوت های شرکت های مدنی و تجاری

برای شناخت بهتر این دو نوع شرکت بهتر است از منظر تفاوت ها، به بررسی آن ها بپردازیم.

موضوع فعالیت

ناگفته پیداست که اصلی ترین وجه تمایز، حوزه فعالیت این دو نوع شرکت است. موضوع فعالیت، در شرکت های تجاری معاملات تجاری و در شرکت های مدنی، معاملات غیر تجاری است.

ثبت شرکت

دیگر تفاوت عمده این دو نوع شرکت در نوع ثبت آن ها است. برای رسمیت بخشیدن به شرکت تجاری حتما باید آن را در اداره ثبت شرکت ها به ثبت رساند. ولی شرکت های مدنی، با ثبت در دفاتر اسناد رسمی هویت می یابند.

برای ثبت شرکت تجاری خود، می توانید از اینجا اقدام کنید.

حدود فعالیت و عملکرد شرکت های تجاری با قوانین وضع شده در قانون تجارت مشخص شده و تبیین کلیه سیاست ها و خط مشی های شرکت و نوع مدیریت وکلیه تشریفات باید در چهارچوب قوانین باشد. کلیه شرکا و سهامداران موظفند در تمامی امور شرکت ازشکل گیری ارکان شرکت گرفته تا تشکیل مجامع و انتخاب مدیران و بازرسین و حتی در انحلال و تسویه نیز، قانون را معیار عمل قراردهند.

چراکه در صورت عدم تطابق تصمیمات با قوانین و دستورالعمل های مربوطه و عدم رعایت تشریفات قانونی، تمامی تصمیمات فاقد وجاهت قانونی بوده و حتی در مواردی موجب مسئولیت کیفری عاملین و صاحبین شرکت خواهد شد.
در صورتی که شرکت های مدنی کاملا مطابق خواست و اراده شرکا ایجاد و اداره می گردند. شرکت های مدنی در واقع نوعی مالکیت مشترک و جزء عقود معین به شمار می روند. سرمایه مورد مشارکت با خواست و نظر شرکا و صاحبان سرمایه اداره می شود و شخصیت مستقلی از آنها ندارد. روابط بین شرکا نیز بر مبنای اصل حاکمیت اراده تنظیم می شود.

مدیریت دارایی

تفاوت عمده دیگر در نوع مدیریت دارایی هاست. در شرکت تجاری پس از ثبت، شخصیت حقوقی جدیدی ایجاد می شود که کاملا منفک از تک تک شرکا است و آورده کلیه افراد به شخص حقوقی تسلیم می شود. در آن حالت شرکا هیچگونه حق عینی بر سرمایه آورده خویش ندارند به بیان واضح تر شرکت تجارتی شرکتی است که شخصیت و دارایی آن مستقل از شرکا است.

این در حالی است که در شرکت های مدنی آورده شرکا به صورت مشاع بوده و متعلق به خودشان است. از آنجا که مسئولیت در امور مدنی منفرد است، به تبع آن، در این گونه شرکت ها، شرکا مسئولیتی در قبال کل سرمایه ندارند. البته در مطالب بعدی به طور مفصل در خصوص مسئولیت شرکا در انواع شرکت های تجاری بحث خواهیم کرد. ولی بطور کلی باید گفت در شرکت های تجاری بر حسب نوع شرکت مسئولیت شرکا ممکن است محدود به آورده، یا به میزان سهام یا تضمین کل سرمایه یا نسبت به سرمایه و یا مختلط باشد.

برای آشنا شدن بیشتر با میزان مسئولیت شرکا، “تعریف انواع شرکت های تجاری” در آسان ثبت را ببینید.

اقامتگاه

و مورد آخر، تعیین اقامتگاه و تابعیت قانونی است. تعیین اقامتگاه در شرکت های تجاری اجباری است و باید حتما انجام گیرد، اما در شرکت های مدنی ضرورتی ندارد.

امیدواریم توضیحات داده شده در خصوص شرکت های مدنی و شرکت های تجاری، برای شما مفید بوده باشد.
در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر، می توانید با شماره ۵ رقمی آسان ثبت ۰۲۱۴۳۴۹۸ تماس حاصل نمایید.
همچنین می توانید از طریق چت آنلاین و یا جلسه ی حضوری با مشاوران با تجربه ما، در این خصوص صحبت کنید.

  • میزان کارایی این مطلب
  • مفید بودن این مطلب
5
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
5 (1 رای)
امتیاز نظرات 0 (0 امتیاز دهی)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

درحال ارسال