تعریف شخص حقیقی و شخص حقوقی

در این مطلب قصد داریم تا به یکی از پایه ای ترین مباحث ثبتی، یعنی تعریف “شخص حقوقی” و “شخص حقیقی” به زبانی ساده بپردازیم.
احتمالا تاکنون بارها با این واژه ها برخورد داشته اید. شاید از خود پرسیده باشید تفاوت های بین این دو از دیدگاه قانون چیست؟
دو اصطلاح “شخص حقیقی” و “شخص حقوقی” از اصطلاحات حقوق اداری هستند. در اصطلاح حقوقی، شخص دارای حق و تکلیف است که در یک تقسیم بندی در دو گروه “حقیقی” و “حقوقی” قرار می گیرد.
هر فرد ویژگی هایی دارد که به او صلاحیت دارا بودن حق و تکلیف را می دهد. در علم حقوق این صلاحیت در “اشخاص حقیقی”، (اهلیت) و در “اشخاص حقوقی”، (شخصیت حقوقی) نامیده‌ می شود.
یک تعریف کلی هر شخص، یک “شخص حقیقی” در نظر گرفته شده است. شرایطی که شخص به عنوان نماینده شرکت، موسسه یا ارگانی فعالیت کند، “شخص حقوقی” نامیده می شود.
“شخص حقیقی”، به عنوان “شخص طبیعی” هم شناخته می شود، در واقع شخص است که طرف حق و تکلیف قرار گرفته و می‌تواند دارای حقوق و تکالیفی باشد.
“شخص حقیقی” در طول عمر خویش دارای چهار رویداد مهم قابل ثبت شامل تولد، ازدواج، طلاق و مرگ است.

ویژگی‌های اشخاص حقیقی

۱. آغاز و پایان شخص حقیقی

وجود “شخص حقیقی” با تولد آغاز شده و با مرگ هم به پایان می رسد.
هر انسان، در فاصله‌ی تولد تا مرگ دارای “شخصیت حقیقی” است. بنابراین دارای ظرفیت و اهلیتی است که از حقوق برخوردار است.
۲. نام و نام خانوادگی
هر شخص دارای نامی است که اعلام کنندگان تولدش انتخاب می کنند و نام خانوادگی هم همان نام خانوادگی پدر خواهد بود.
استفاده از نام و نام خانوادگی حق و تکلیف است و به تمام اشخاص تعلق می گیرد. همچنین امضای هر “شخصیت حقیقی” نیز موید شخصیت و اراده‌ی حقوقی هر فرد است.
۳. اقامتگاه
مطابق قانون، هر فرد باید دارای سکونت گاهی باشد تا او را به لحاظ حقوقی به محل معینی وابسته کرده و از طریق آن از دیگران متمایز می نماید.
۴. تابعیت
یک رابطه‌ی سیاسی، حقوقی و معنوی میان یک شخص و یک دولت معین است که اساسا منشأ و منبع حقوق و تکالیف هر فرد می باشد. تابعیت اصلی، همان تابعیتی است که از زمان تولد به طریقی به فرد تحمیل می‌شود.
تقریبا در تمامی کشورها، داشتن تابعیت یک امر ضروری است. در ایران تابعیت اصلی و مبدأ از طریق نسب و خانواده به فرد منتقل می‌شود. به این صورت که کسانی که پدر آن‌ها ایرانی باشد، چه در ایران متولد شده باشند و چه در خارج از ایران، دارای تابعیت ایرانی خواهند بود.

ویژگی‌های شخص حقوقی در قانون مدنی

“شخص حقوقی” نیز مانند شخص حقیقی دارای ویژگی‌هایی است که آن را از دیگر اشخاص حقوقی متمایز می‌کند. این ویژگی ها عبارتند از:

۱. آغاز و پایان شخص حقوقی
برای شکل گیری یک “شخص حقوقی” چند شرط مهم وجود دارد:
• قصد و اراده‌ی تشکیل “شخص حقوقی”
• هدف مشخص و ثبت در مرجع ذیصلاح
پایان “شخص حقوقی” نیز برابر با زمان انحلال آن است. “اشخاص حقوقی” با پایان عمل تصفیه و ثبت انحلال شخصیت خود را از دست می دهند.
توجه داشته باشید که علاوه بر تاسیس، انحلال هم بایستی ثبت شود.
اگر می خواهید با روند انحلال شرکت آشنا شوید، می توانید به مطلب ” انحلال شرکت” در وبسایت “آسان ثبت” مراجعه کنید.

۲. نام
“اشخاص حقوقی” نیز مانند “اشخاص حقیقی” باید دارای نام باشند. البته در قانون تجارت، موضوع انتخاب نام به صراحت عنوان نشده است اما در بند اول از مواد ۷ الی ۹ لایحه اصلی، نام شرکت از اولین اطلاعاتی است که در مدارک مربوط به شرکت باید قید شود.
همچنین در مواد دیگری نیز گفته شده که شرکت ها باید تحت نام مخصوص و منحصر به فرد تشکیل و تاسیس گردند.

۳. اقامتگاه
مطابق قوانین، اقامتگاه “شخص حقوقی”، مرکز عملیات آن است. منظور از مرکز عملیات محل استقرار اداره‌ی “شخص حقوقی” و ارکان مهم آن مانند هیئت مدیره و مدیرعامل و همچنین محل اخذ تصمیمات “شخص حقوقی” است.

۴. تابعیت
تابعیت هر “شخص حقوقی”، تابعیت همان کشوری است که اقامتگاه آن در آنجا واقع است. بنابراین هر شرکتی که در ایران تشکیل شود و مرکز اداره‌ی اصلی آن در ایران واقع باشد، دارای تابعیت ایرانی است.

انواع اشخاص حقیقی و حقوقی

انواع شخصیت حقوقی

اشخاص حقوقی به دو دسته اشخاص حقوقی حقوق عمومی و اشخاص حقوقی حقوق خصوصی تقسیم می‌شوند:

اشخاص حقوقی حقوق عمومی

ویژگی مهم این اشخاص آن است که ذاتاَ از امتیازات قدرت عمومی برخور دارند. به نظر می‌رسد به منظور و اهداف خاصی تشکیل می‌شوند که نوعا دادن سرویس و خدمات عمومی است. در چهارچوب ضوابط و مقررات خاصی بوجود می‌آید مانند وزارتخانه‌ها، شهرداری‌ها و سایر موسسات دولتی این اشخاص را بدین علت که مرتبط به دولت و حکومت هستند. هدف آن‌ها خدمت به جامعه و حفظ حکومت است شخصیت حقوقی حقوق عمومی گویند.

اشخاص حقوقی حقوق خصوصی

این اشخاص بین افرادی تشکیل می‌شوند که از نظر اهداف موضوع به دو دسته تقسیم می‌شوند:

  • شرکت‌های تجاری
  • مؤسسات غیرتجاری

شرکت‌های تجاری

آن دسته از اشخاص حقوقی هستند که باهدف به دست آوردن سود برای یک فرد یا گروه ساخته شده‌اند. این شرکت‌ها انواع مختلفی دارند که برخی از آنها را در قسمت زیر نام می‌بریم:

شرکت‌های سهامی عام و خاص، تضامنی، شرکت‌های با مسئولیت محدود، مختلط غیر سهامی، مختلط سهامی، نسبی و شرکت‌های تعاونی تولید و مصرف.

مؤسسات غیرتجاری

بر اساس ماده ۱ آیین‌نامه اصلاحی ثبت شرکت‌ها، مؤسسات غیرتجاری برای مقاصد غیرتجاری مانند امور ادبی، خیریه و امثال آن تشکیل می‌شوند.

اشخاص حقیقی

در واقع، همه افراد بشر، شخص حقیقی، محسوب می‌شوند. انسان، از زمانی که متولد می‌شود، تا زمانی که از دنیا می‌رود، دارای شخصیت حقیقی است. قانون، به او، شایستگی این را داده است تا بتواند، صاحب یک سری حقوق و تکالیف شود. برخورداری از حقوقی نظیر حقوق شهروندی و تکالیفی مانند تمکین و نفقه، نمونه‌هایی از این موضوع هستند. لازم به تذکر است، هر شخص حقیقی، می‌تواند اقدام به تاسیس شخصیت حقوقی، نماید و به عنوان نماینده قانونی شخص حقوقی، اقدام به فعالیت کند.

تفاوت اشخاص حقیقی و حقوقی در قانون تجارت

از نظر صلاحیت، “اشخاص حقیقی” می‌توانند کلیه حقوق و تکالیفی را داشته باشند که قانون برای افراد در نظر گرفته است،در حالی که “اشخاص حقوقی” نمی‌توانند صاحب این حقوق و تکالیف گردند. بنابراین از داشتن حق و تکلیفی که انسان می تواند دارای آن باشد، محروم می شوند.
گذشته از این، “اشخاص حقیقی” و “اشخاص حقوقی”، تفاوت هایی در شروع و پایان دارند.
در “اشخاص حقیقی”، آغاز و پایان،تولد و فوت و در “اشخاص حقوقی” تاسیس و انحلال نامیده می شوند. بدیهی است که اشخاص، صلاحیت حقوق و تکالیفی که با تولد و ایجاد حائز آن می گردند را با زایل شدن شخصیت و اهلیت یا فوت و محجوریت از دست می دهند. به تبع آن نیابت های اعطایی اشخاص نیز از بین خواهد رفت.
بر خلاف “شخص حقوقی و حقیقی” فرض و اعتبار قانونگذار است و در عمل وجود خارجی ندارد.
باید توجه داشت که “شخص حقوقی” نمی‌تواند خارج از حدود قانون یا اساسنامه خود دارای حقوق و تکالیف باشد و حقوق هر “شخص حقوقی” متناسب ومحدود به محدوده‌ی اهدافی است که برایش در نظر گرفته شده است.

تفاوت مالیات اشخاص حقیقی و حقوقی

اظهارنامه مالیاتی چه به صورت خود اظهاری باشد و چه خود سازمان امور مالیاتی در اختیار مودیان قرار دهد، کارنامه مالی است که همه ساله، اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول مالیات، به منظور محاسبه مالیات خود، به سازمان مالیاتی ارایه می‌کنند. تاریخ تحویل اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی، حداکثر ۴ ماه پس از اتمام سال مالیاتی است. اگر سال مالیاتی آن‌ها طبق اساس نامه با سال مالیاتی رسمی تفاوت داشته باشد، ملاک، سال مالیاتی اساسنامه است.

سازمان امور مالیاتی در حال حاضر تمایل به تنظیم اظهارنامه به شیوه الکترونیک و بدون مراجعه حضوری مؤدی را دارد.

نرخ مالیات اشخاص حقیقی

  • تا میزان پانصد میلیون ( ۵۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ ۱۵%
  • نسبت به مازاد پانصد میلیون ریال تا میزان یک میلیارد ( ۱۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ ۲۰%
  • نسبت به مازاد یک میلیارد ( ۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ ۲۵%

نرخ مالیات اشخاص حقوقی (شرکت‌ها)

از درآمد مشمول مالیات و بدون توجه به مبلغ به نرخ ۲۵% مالیات مطالبه میشود.

شخص حقیقی و حقوقی در چک

در خصوص چک‌های صادر شده از سوی مدیران شرکت‌ها (اشخاص حقوقی) همان چک شرکتی، قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب ۱۳۷۲ از اهمیت زیادی برخوردار است. ماده ۱۸ این قانون چک شرکتی مقرر داشته است: «در صورت که چک به وکالت یا نمایندگی از طرف صاحب حساب اعم از شخص حقیقی یا حقوقی صادر شده باشد، صادر کننده چک و صاحب حساب متضامنا مسئول پرداخت وجه چک بوده و اجراییه و حکم ضرر و زیان بر اساس تضامن علیه هر دو صادر می‌شود».

همیشه در چک‌های منتسب به شخص حقوقی، با توجه به این که طبیعتا شخص حقوقی مثل یک شرکت، توانایی صدور چک را ندارد، یک نفر به عنوان نماینده اقدام به کشیدن چک از طرف شرکت می‌کند. معمولا به این صورت است که حساب و دسته چکی به نام شرکت وجود دارد. سپس نماینده‌ای از آن شرکت که در بیشتر موارد، مدیر عامل شرکت است، از طرف و به نام شخص حقوقی چک صادر می‌کند.

در صورتی که چکی توسط اشخاص حقوقی صادر و چک بلامحل باشد صادرکننده یا امضاکننده چک، یعنی مدیری که آن را امضا کرده و شرکت یعنی شخص حقوقی، از لحاظ حقوقی، مسئولیت تضامنی دارند؛ به این معنا که طلبکار یا دارنده چک می‌تواند وجه چک را از محل دارایی شرکت و نیز از اموال مدیری که چک را امضا کرده است، مطالبه و وصول کند.

تفاوت اشخاص حقیقی و حقوقی در مسائل کیفری

همانطور که شخصیت حقیقی با ارتکاب به جرم مجازات می‌شود، شخصیت حقوقی نیز با ارتکاب جرم مجازات می‌گردد.طبق قانون، شخصیت حقوقی نیز با توجه به شدت جرم انجام شده و ضرر و زیان آن به مجازات‌های زیر محکوم می‌شود:

  • انحلال شرکت
  • مصادره اموال شخص حقوقی
  • ممنوعیت دائم و یا مدت دار فعالیت شغلی یا اجتماعی برای شخص حقوقی
  • ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه به صورت دائم یا مدت ۵ ساله
  • ممنوعیت صدور برخی اسناد تجاری، حداکثر برای ۵ سال
  • جریمه نقدی

سوالات متداول

تعریف شخصیت حقیقی چیست؟

شخصیت حقیقی یکی از انواع شخصیت در حقوق است که شامل تمام افراد بشر می شود و با تولد حیات او شروع می شود که توضیحات کامل آن در متن مقاله ارایه شده است.

تعریف شخص حقوقی چیست؟

شخص حقوقی یکی از انواع شخصیت در حقوق است که با اراده موسسین آن ایجاد می شود و وجود آن فرضی و اعتباری است که توضیحات آن در متن مقاله ارایه شده است.

انواع شخصیت حقوقی چگونه است؟

اشخاص حقوقی به دو دسته اشخاص حقوقی حقوق عمومی و اشخاص حقوقی حقوق خصوصی تقسیم می‌شوند. اشخاص عمومی ذاتاَ از امتیازات قدرت عمومی برخور دارند. حقوقی خصوصی بین افرادی تشکیل می‌شوند که از نظر اهداف موضوع به دو دسته تقسیم می‌شوند: شرکت‌های تجاری و مؤسسات غیرتجاری.

 

239 دیدگاه برای “تعریف شخص حقیقی و شخص حقوقی

  1. اشتراک‌ها: عدم فعالیت شرکت و پر کردن اظهارنامه مالیاتی آن به همراه نامه عدم فعالیت✔️✔️

  2. اشتراک‌ها: نمونه صورتجلسه انحلال شرکت با مسئولیت محدود✔️✔️ [PDF و docx]

  3. اشتراک‌ها: دریافت کارت بازرگانی| مراحل، مدارک و شرایط دریافت آن |

  4. اشتراک‌ها: صورتجلسه شرکت با مسئولیت محدود ✔️✔️ [PDF و docx]

  5. randm tornado 7000 گفته:

    Thank you for the auspicious writeup. It if truth be told wasa amusement account it. Glance advanced to more introduced agreeablefrom you! By the way, how could we keep up a correspondence?

  6. 실시간바카라 گفته:

    Thank you for another great post. Where else may justanybody get that kind of info in such a perfect means of writing?I have a presentation subsequent week, and I am on the searchfor such info.

  7. vlasta sam son گفته:

    I’m so happy to read this. This is the type of manual that needs to be given and not the random misinformation that’s at the other blogs. Appreciate your sharing this greatest doc.

  8. tent rentals San Mateo گفته:

    Hello there! I know this is kind of off topic but I was wondering if youknew where I could get a captcha plugin for my comment form?I’m using the same blog platform as yours and I’m having difficulty finding one?Thanks a lot!

  9. amiclear official website گفته:

    I read a lot exemplify biopharma Awards and accolades include: 11 straight All-Star games, 1997 Rookie of the Year, 2001 MVP, 2005 All-Star Game MVP,  ۲۴th all-time on the career scoring list with 24,368 points, 19th in career steals with 1,983.

  10. slot گفته:

    One of many astounding characteristics of TeamViewer is the factFree License Key – Get a Free Activation Code – SerialKeylicense key

  11. electronics dump گفته:

    Thank you, I’ve recently been searching for information approximately this subject for ages and yours is the greatest I’ve discovered so far. But, what about the conclusion? Are you sure concerning the supply?

  12. comprar likes گفته:

    Thanks for another magnificent article. Where else could anybody get that type of information in such an ideal way of writing? I have a presentation next week, and I’m on the look for such information.

  13. Glucofort Supplement گفته:

    I’m curious to find out what blog platform you have been using?I’m having some small security issues with my latest blog and I’d like to find something moresafe. Do you have any recommendations?

  14. Beatles گفته:

    Hello colleagues, how is the whole thing, and what you wish for to say concerning this piece of writing, in my view its truly amazing in favor of me.

  15. Chatbots گفته:

    excellent points altogether, you just won a emblem new reader. What may you recommend in regards to your put up that you just made some days ago? Any sure?

  16. Life Path گفته:

    เปลี่ยนความชอบเป็นรายได้ที่ แทงบอลออนไลน์ ยิ่งมีความรู้เรื่องฟุตบอลยิ่งมีโอกาสทำเงินมาก เพียงสมัครเข้ามาก็สามารถทำเงินได้เลยทันที เว็บไซต์มีระบบข้อมูลคอยซัพพอตสมาชิกทุกรูปแบบเพื่อให้สมาชิกสามารถนำความรู้ไปทำเงินได้จริง

  17. Dor123 گفته:

    Hmm is anyone else having problems with the images on thisblog loading? I’m trying to figure out if its a problemon my end or if it’s the blog. Any feed-back would be greatly appreciated.

  18. Bulk Extreme گفته:

    ปรารถนาเล่นพนันหากแม้ไปคาสิโนมิได้ ปัญหาโลกแตกนี้จะหมดไปครับผมเพราะ สล็อตออนไลน์ ได้ชูคาสิโนมาไว้ให้แล้ว มีเกมมากมายทั้งยังบาคาร่า สล็อต แทงบอล มองดูบอลสด มีหมดนะครับ แค่เพียงสมัครสมาชิกกับพวกเราก็เช่นเดียวกันกับไปคาสิโนจริงๆเลยนะครับ

  19. Cordless Vacuum Cleaner گفته:

    I am not sure where you’re getting your information, but great topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this information for my mission.

  20. 2024 year گفته:

    Good way of describing, and fastidious piece of writing to obtain information regarding my presentation topic, which i am going to present in academy.

  21. telugu reviews گفته:

    My family members always say that I am killing my time here at net, except I knowI am getting know-how every day by reading such good content.Look into my blog :: Forrest

  22. 168galaxy گفته:

    Liên Kết Coi Thẳng Chelsea Vs Leicester, Bóng Đá Anh Hôm Nay 19 xem truc tiep bong đaTrong vượt khứ, Bình Dương đang được chiếm ưu thế về thống kê với 15 thành công, 8 trận hoà và chỉ thua SLNA 12 lần.

  23. dental implants prices گفته:

    I used to be suggested this blog by means of my cousin. I’m no longer sure whether this put up is written through him as no one else understand such particular about my trouble. You’re wonderful! Thank you!

  24. slot1150 گفته:

    I each and every time accustomed to examine paragraph in information papers but now as I am a user of internet As a result from now I’m utilizing net for article content, due to Internet.

  25. Cua Nhua Composite گفته:

    I do believe all of the ideas you have offered to your post. They’re very convincing and will certainly work. Still, the posts are very quick for starters. Could you please extend them a little from subsequent time? Thanks for the post.

  26. TrustyFisherman گفته:

    Hello there! This is my first visit to your blog!We are a collection of volunteers and starting a new initiativein a community in the same niche. Your blog provided us beneficialinformation to work on. You have done a marvellous job!

  27. mang internet Viettel گفته:

    A fascinating discussion is definitely worth comment. I do believe that you need to publish more on this subject matter, it may not be a taboo matter but typically people don’t speak about these subjects. To the next! Cheers!!

  28. home wifi viettel گفته:

    Deðerli Roblox oyunu severler sizlere vermekte olduðumuz Roblox bedava çarlarý istediðiniz kadar alabilirsiniz isterseniz yakýn arkadaþlarýnýza da verebilir onlarý sevindirebilirsiniz.

  29. dying گفته:

    Hi, I do think this is a great blog. I stumbledupon it 😉 I will return once again since i havesaved as a favorite it. Money and freedom is the best way to change, may you berich and continue to help others.

  30. pune spine clinic گفته:

    An intriguing discussion is definitely worth comment. I think that you need to write more on this subject, it may not be a taboo subject but usually people don’t discuss these issues. To the next! Cheers!!

  31. vorbelutrioperbir گفته:

    When I originally commented I clicked the “Notify me when new comments are added” checkbox and now each time a comment is added I get three e-mails with the same comment. Is there any way you can remove people from that service? Many thanks!

  32. Rose Watkins گفته:

    Oh my goodness! Incredible article dude! Thank you, However I am going through difficulties with your RSS. I donít know why I cannot join it. Is there anybody getting the same RSS issues? Anyone who knows the answer can you kindly respond? Thanx!!

  33. Carmen Kinkle گفته:

    Fantastic site. Lots of useful information here. I’m sending it to several friends ans additionally sharing in delicious. And obviously, thank you in your effort!

  34. Mitsuko Golan گفته:

    Hey there would you mind sharing which blog platform you’re working with? I’m going to start my own blog soon but I’m having a difficult time choosing between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal. The reason I ask is because your design and style seems different then most blogs and I’m looking for something unique. P.S Apologies for being off-topic but I had to ask!

  35. Situs Terpercaya گفته:

    Thanks for your marvelous posting! I definitely enjoyed reading it,you’re a great author. I will make sure to bookmark your blog and will often comeback later on. I want to encourage continue your great job, have anice evening!

  36. Situs Terpercaya گفته:

    Greetings! I’ve been following your blog fora while now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out fromHouston Texas! Just wanted to say keep up the fantastic work!

  37. Situs Terpercaya گفته:

    It’s really a nice and useful piece of information. I am satisfied that you simply shared this useful info with us. Please keep us informed like this. Thank you for sharing.

  38. semenax near me گفته:

    I will immediately snatch your rss as I can not in finding your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service.Do you have any? Please permit me understand so that Imay just subscribe. Thanks.

  39. Cua Go Cong Nghiep گفته:

    Hi! I know this is kind of off topic but I was wondering if you knewwhere I could get a captcha plugin for my comment form?I’m using the same blog platform as yours and I’m having difficulty finding one?Thanks a lot!

  40. ABOPLAY گفته:

    Not touching the h2o itself will permit the consumerto go unaffected, even though submergedFree Account – New Free Accounts And Passwordsfree accounts

  41. Vietnam hochiminh گفته:

    What’s Happening i am new to this, I stumbled upon this I have discovered It absolutely useful and it has helped me out loads. I’m hoping to give a contribution & aid different customers like its helped me. Good job.

  42. Wesley گفته:

    Wow, awesome blog layout! How long have you been blogging for?

    you made blogging look easy. The overall look of your site is great,
    let alone the content!

  43. Shawnee گفته:

    What’s Going down i am new to this, I stumbled upon this
    I’ve found It absolutely useful and it has helped
    me out loads. I hope to give a contribution & aid other users like its aided me.
    Good job.

  44. www.diywiki.org گفته:

    Thank you for any other informative blog. Where else may just I get that type of information written in such a perfect way?
    I have a project that I am simply now working on, and I have
    been on the look out for such information.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 3 =